Monday, July 27, 2015

From Andhra Jyothi.... Vividha


సాహితీ విమర్శకు ఆమోదమెలా లభిస్తుంది?
విమర్శావిధానంలో విభాగాలేవో వున్నాయి. అయితే మనస్తత్వ విమర్శ, సాంఘిక విమర్శ, భౌతికవాద విమర్శ అంటూ జరిగే ఆ విమర్శావిధానాల వర్గీకరణ పాఠ్యగ్రంథాలలో కనబడుతుంది కానీ పత్రికలలో కనబడదు. పత్రికలలో విమర్శ అంటే విమర్శే. రచనలని ‘క్రైం కథ’ ‘సరసమైన కథ’ అంటూ వర్గీకరించి ప్రచురించినట్లు గా విమర్శలని వర్గీకరించి ప్రచురించడం వుండదు. కనుక విమర్శకుడు ఒక దృష్టినుపయోగించి విమర్శ చేస్తే ఆ దృష్టితోనే చదివిన పాఠకులకి తప్ప మిగిలిన వారందరికీ ఆ విమర్శ అసమగ్రంగాను, అసంబద్ధంగాను కనిపిస్తుంది. అంటే ఏ విమర్శ అయినా కొద్దిమందినే, కొన్ని వర్గాలనే ఆకర్షిస్తుంది తప్ప అందరినీ ఆకర్షించడం జరగదు. నిజమేనా? నిజమే అయితే ఈ పరిస్థితి వాంఛనీయమేనా? అవాంఛనీయమైతే దీనిని అధిగమించే మార్గం ఏమీ లేదా?
 
ఆ ప్రశ్నలు అలా వుంచితే, రచయితలలో కూడా ఈ విధమైన విభిన్న దృక్పథాలు, భావజాలాలు ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ అన్ని వర్గాల పాఠకులనీ మెప్పించే రచయితలు కొందరు వుంటారు. మెప్పించడం అనేది సరైన మాట కాదేమో! మరోలా చెప్పాలంటే ఏ వర్గానికి చెందిన పాఠకులైనా నిర్లక్ష్యం చేయలేని రచయితలు కొందరు వుంటారు. కొందరు రచయితల అభిప్రాయంతో, భావజాలంతో, దృక్పథంతో తాము ఏకీభవించనప్పటికీ పుస్తకప్రేమికులైన పాఠకులందరూ ఆ రచయితల రచనలను చదువుతారు. కొంత అభిమానాన్నీ, గౌరవాన్నీ చూపుతారు. ఎందుకు? ‘శైలి కోసం, రచనలోని సౌందర్యం కోసం’ అనేది ఒక జవాబు. అయితే అది పాక్షిక సత్యం మాత్రమే. నిజానికి ఆయా రచయితలు ఆ గౌరవాన్ని తమ రచనా ప్రతిభతో కన్నా తమ నిబద్ధతతో సాధించుకుంటారు. తాము నమ్మే దృక్పథంపై, భావజాలంపై తమకి వున్న సాధికారత తో సాధించుకుంటారు. తమకి తమ దృక్పథంపై వున్నది ‘అచంచల విశ్వాసమే’ కానీ ‘మోహం’ కాదని నిరూపించుకోవడం ద్వారా సాధించుకుంటారు.
 
ఒక రచయిత ఈ రకమైన గౌరవాన్ని సాధించడానికి నిజాయితీ, నిర్మోహం, పరిశీలనాశక్తి, సహజత్వం అనే నాలుగు అంశాలు అవసరం. మొదటి మూడూ రచయితకి ఉండాల్సిన లక్షణాలు అయితే నాలుగోది రచనలో ఉండాల్సిన లక్షణం. ఇంకొక రకంగా విభజిస్తే, మొదటి రెండూ (నిజాయితీ, నిర్మోహం) రచనలో పరోక్షంగా గోచరమయ్యే రచయిత వ్యక్తిత్వానికి సూచనలు అయితే చివరి రెండూ (పరిశీలనాశక్తి, సహజత్వం) రచనలో ప్రత్యక్షంగా కనబడే రచయిత ప్రతిభకి సూచనలు.
 
ఇటువంటి లక్షణాలు, ఈ రకమైన మరికొన్ని లక్షణాలూ రచయితలకి గౌరవాన్నీ, తిరస్కారంలో కూడా ఒకింత ఆమోదాన్నీ తెచ్చిపెడతాయనుకుంటే, మరి ఆ రకమైన గౌరవాన్ని సాధించడానికి విమర్శకులకి ఉండవలసిన లక్షణాలు ఏమిటి? 
నా ఉద్దేశ్యంలో అవి మళ్ళీ నిజాయితీ, నిర్మోహం, సునిశితత్వం, స్పష్టత. మంచి విమర్శకుడిలోను, మంచి రచయితలోను పాఠకులు వెతుక్కునే లక్షణాలు ఇంకా కొన్ని ఉండవచ్చు. అయితే ఇక్కడ నేను పైన చెప్పినట్లుగా గౌరవాన్నీ, తిరస్కారంలో కూడా ఒకింత ఆమోదాన్నీ తెచ్చిపెట్టడానికి అవసరమైన కనీస లక్షణాలుగా నేను భావిస్తున్న వాటిని మాత్రమే ప్రస్తావిస్తున్నాను.
ఇక్కడ మళ్ళీ నిజాయితీ, నిర్మోహం అనేవి వ్యక్తిత్వానికి సంబంధించిన లక్షణాలయితే సునిశితత్వం,స్పష్టత అన్నవి విమర్శనా ప్రతిభకి సంబంధించినవి. నిజాయితీకి నిర్మోహానికి తేడా వుంది. అన్ని విమర్శలకీ రెండు లక్షణాలూ అవసరమే అయినప్పటికీ తమ భావజాలానికి సరిపడని రచనని విమర్శిస్తున్నపుదు నిజాయితీ కొంచెం ఎక్కువగా అవసరమైతే, తమకి యిష్టమైన భావజాలానికి సంబంధించిన రచనని విమర్శిస్తున్నపుడు నిర్మోహం కొంచెం ఎక్కువగా అవసరమవుతుంది.
 
రచయితలకయితే, తమ వ్యక్తిత్వంలో వున్న ఈ రెండు లక్షణాలని రచనలో చూపడానికి వారి పరిశీలనాశక్తి, రచనలోసహజత్వం అనే అంశాలు తోడ్పడతాయి. రచయిత వ్యక్తిత్వంలో వున్న నిజాయితీ,నిర్మోహం అనేలక్షణాలని పాఠకుడు గుర్తుపట్టడానికి, తద్వారా ఆ రచయిత పట్ల గౌరవం పెంచుకోవడానికీ రచనలో అసహజత్వ మూ వైరుధ్యాలూ లేకపోవడం అనే అంశం సహాయం చేస్తుంది. ఇవే సూత్రాలు విమర్శకు కూడా వర్తిస్తాయి. ఒక విమర్శలో దాటవేతధోరణీ, కుతర్కమూ కాక సునిశితత్వమూ, స్పష్టతా కనబడినపుడు విమర్శకుని వ్యక్తిత్వంలోని నిజాయితీ, నిర్మోహం అనే లక్షణాలను పాఠకులు గుర్తించగలుగుతారు, గౌరవించగలుగుతారు. వ్యక్తిత్వంలో నిజాయితీని పెంపొందించుకోవడం కొంత సులభం. తనకి నచ్చని భావజాలపు రచనకు అనవసర దోషాలు అంటగట్టక పోవడం, అందులో వున్న మంచిని దాచిపెట్టే ప్రయత్నం చేయకపోవడం, అలాగే తనకి యిష్టమైన దృక్పథానికి చెందిన రచనలలోని గుణాలనీ దోషాలనీ పెంచకుండా తగ్గించకుండా చెప్పగలగడం ఇవన్నీ నిజాయితీకి సూచనలు. ఇక్కడ ‘ఇష్టం’ అనేచోట ‘ప్రయోజనం’ అనేమాటని కూడా పరిగణించాలి. అంటే తనకి వ్యక్తిగతం గా ‘ప్రయోజనం’ కలిగించే రచనపట్లా రచయితపట్లా ‘ప్రత్యేకమైన’ యిష్టం ఉండకపోవడం కూడా నిజాయితీనే.
 
 ఇకపోతే నిర్మోహం. ఇది తాను మెచ్చిన భావజాలంలో వున్న దోషాలను కూడా చూసే శక్తిని యిస్తుంది. దీనిని సాధించడం అంత సులభం కాదు. ఎందుకంటే నిజాయితీ ‘బుద్ధి’కి సంబంధించిన విషయమయితే నిర్మోహం ‘మనసు’కు సంబంధించిన విషయం. బుద్ధిని నియంత్రణలో పెట్టుకోవడం కంటే మనసును నియంత్రణలో పెట్టుకోవడం కష్టం.
 
తెలుగులో ప్రస్తుతం విమర్శలు, విశ్లేషణలు, సమీక్షలు చేస్తున్నవారు రెండురకాలుగా కనిపిస్తున్నారు. ఒక వర్గం వారు విమర్శ వ్రాసేందుకు ప్రత్యేకించి ఏ నియమాలు, నియంత్రణలు, దృక్పథాలు పాటించరు. వారి హృదయమే వారికి ప్రమాణం. ఆ హృదయం ఆ సమయానికి ఆ రచనలోనుంచి ఏది గ్రహిస్తే అది వారి విమర్శలో కనబడుతుంది. ‘హృదయాన్ని కదిలించింది’, ‘చదవడం పూర్తయ్యాక కూడా నన్ను వెంటాడింది’, ‘ఎక్కడికో తీసుకువెళ్ళిపోయింది’, వంటి విశేషణాలతో ఇటువంటి విమర్శలు మనకి కనిపిస్తూ వుంటాయి. ఈ విమర్శలలో ఏ అభిప్రాయానికీ వివరణలు వుండవు. ఎందుకు హృదయాన్ని కదిలించింది? ఏ కారణం వలన వెంటాడింది? అనే ప్రశ్నలూ, వాటికి సమాధానాలూ వుండవు. ముందేచెప్పుకున్నట్లు ఈ విమర్శకులకు వారి ‘హృదయం’ మాత్రమే ప్రమాణం కనుక వారివ్యాఖ్యలకు కారణాలు, మూలాలు వారి హృదయంలో మాత్రమే లభ్యమవుతాయి. వాటిని రచనలో చూపడం కష్టమే కాదు ఒక్కొక్కసారి అసాధ్యం కూడా. ఎందుకంటే ఆ వ్యాఖ్యలకి ఆధారాలు అసలు అ రచనలో ఉండకనే పోవచ్చు. అక్కడ లేని విషయాన్ని కూడా హృదయం చూసి ఉండవచ్చు. దానికి ఆ శక్తి వున్నది కదా!
 
ఇక రెండవరకం విమర్శకులు ఏదో ఒక దృక్పథంపై ఆధారపడి విమర్శ చేసేవారు అయివుంటారు. వీరు విమర్శ అనేది కొన్ని నియమాలకు, నిర్వచనాలకు లోబడి వుండాలని భావిస్తారు. విమర్శలో తమ వ్యాఖ్యలకు ఉదాహరణలు, ప్రమాణాలు, ఆధారాలు చూపుతూ వుంటారు. రచనలలోని వైరుధ్యాలనీ, రచయితల అవగాహనలలోని లోపాలని తమ విమర్శలలో ప్రస్తావిస్తూ వుంటారు. పాఠకులు మంచి విమర్శకుని లక్షణాలుగా భావించే సునిశితత్వము, స్పష్టతలను సాధించేందుకు ప్రయత్నిస్తూ వుంటారు.
 
సాధారణంగా మొదటిరకం విమర్శకుల కంటే రెండవరకం విమర్శకులు ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనీ పేరునీ సంపాదించుకోవడమూ, మేధావులుగా పరిగణించబడడమూ చూస్తుంటాము. అది సహజమే. ఎందుకంటే తమ హృదయమే, తమ అభిరుచులే ప్రమాణంగా విమర్శ చేసినపుడు అందులో ‘సునిశితత్వము, స్పష్టత’ వుండవు. కనుక ఆ విమర్శలు శ్రద్ధాళులైన పాఠకులను అంతగా ఆకర్షించవు. అటువంటి విమర్శలను పెద్దగా లక్ష్యపెట్టడమూ జరగదు. వాటి పట్ల గౌరవమూ కలగదు.
 
అయితే ప్రాధాన్యతను, గుర్తింపును తెచ్చుకుంటున్న రెండవరకం విమర్శకులు పాఠకుల ఆమోదాన్నీ, గౌరవాన్నీ కూడా సంపాదించుకుంటున్నారా అని పరిశీలిస్తే లేదన్న సమాధానమే లభిస్తోంది. నిజం. శ్రద్ధగా చదివే పాఠకుల మనసులో గౌరవాన్ని సంపాదించుకుంటున్న విమర్శకులు ప్రస్తుతం ఒక్క చేతి వేళ్ళ మీద లెక్క పెట్టేందుకు కూడా దొరకడం లేదు.
 
అందుకు కారణాలేమిటని పరిశీలిస్తే, సునిశితంగా, స్పష్టంగా విశ్లేషించగల శక్తి వున్న ఈ విమర్శకులు ‘నిజాయితీ’ని కొంతవరకు అలవరచుకుంటున్నారు కానీ ‘నిర్మోహా’న్ని పెంపొందించుకోలేకపోతున్నారు. అవును సునిశితంగా స్పష్టంగా విశ్లేషించగల తమ ప్రతిభని తమకి నచ్చని భావజాలం, దృక్పథం వున్న రచనలని విమర్శించేటపుడు వారు చాలా చక్కగా చూపుతున్నారు. అది ‘నిజాయితీ’గానే చేస్తున్నారు. అయితే తమకి యిష్టమైన రచయితల రచనలను విమర్శించే సందర్భాలలో వీరు తమకి ఏ సునిశితత్వము, స్పష్టత అయితే గుర్తింపు తెచ్చాయో వాటిని ప్రక్కకి పెట్టి ‘హృదయం’ మీద ఆధారపడుతున్నారు. ఈ విషయాన్ని ఎవరైనా ఎత్తి చూపినప్పటికీ గుర్తించలేకపోతున్నారు. ఆధారాలు లేకుండా చెప్పే ఏ అభిప్రాయానికీ విశ్వసనీయత ఉండదని తెలిసి తెలిసీ మోహంలో పడుతున్నారు.
ఈ వ్యాసం ద్వారా నేను ఒకరినీ ఇద్దరినీ ఉదాహరించకుండా ప్రస్తుతం తెలుగు సాహితీవిమర్శ చేస్తున్న వారందరికీ నావంటి పాఠకుల తరపు నుంచి విజ్ఞప్తి చేస్తున్నాను. కనీసం నిజాయితీ, ప్రతిభ వున్న విమర్శకులయినా నిర్మోహాన్ని పెంపొందించుకుని పాఠకుల విశ్వసనీయతనీ, అభిమానాన్నీ సగర్వంగా సాధించుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
 

Sunday, June 28, 2015

మనసా యూజ్ విత్ కాషన్ !!!

 ప్రేమకీ ఎక్స్పైరీ డేట్ వుంటుంది
 మనసా యూజ్ విత్ కాషన్ !!!
కోరికల వాగుల ఆనవాళ్ళు మారుతాయి
 చిరునామాలూ మారుతాయి
కోరి తలుపు తట్టిన వాక్యాల స్థానం లోనే
నీతో ఏం మాట్లాడామంటావ్ అన్న ప్రశ్నలే ఎదురవుతాయి
కొత్త  పాతబడుతుంది
కొత్తదనాలేవీ లెవనుకున్నాకా
కొంచెం కొంచెం మారిపోతావు
మెరుపులే ఆనవాళ్ళైన కళ్ళూ
అలవోకగా చూపులు తప్పించుకుంటాయి
ఆనందం చిరునామా ఐన పెదవుల్లోనూ
ఉదాశీనపు సరళరేఖలే వుంటాయి
ఆర్తి ధ్వనించిన కంఠం
శృతి మరిచిపోతుందీ
గాలికి ధూళి లేచినంతసహజం ప్రేమ
మరి దుమారం ఎటుపోయిందీ
గుండె మారాములేవీ పనిచెయ్యవు
వచ్చివెళ్ళిన కాలం
ఎప్పుడూ సాక్షీ మాత్రమే
ఏ న్యాయస్థానం అక్కర్లేని ఎమోషనల్ ధర్మశాస్త్రం
మనువేం రాశాడో తెలీదుగానీ
మనిషిగా యీ గుండెకి అడ్డుకోత నిలువుకోతలు ఫ్రీగా చెయ్యబడును

ఆశల కోరికల ఆనవాలైనందుకూ  నువ్వే ముద్దాయివిక్కడ
యే న్యాయస్థానాలూ యే వైద్యాలకూ అందని
రంపపు కోతల్ని మనసులోనే పొదిగి కిరీటంగా అలంకరించుకో
మోహలోక ఒలింపిక్స్ లో స్వర్ణ పతక గ్రహీతవా
నమ్మకపు ఓటమి ని నిగ్రహించుకుంటున్న విలాపానివా
చూజ్ యువర్ చాయిస్
ఎవరికీ క్షణం ఆగే సమయం లేదిక్కడ
అంతా మానవతా వాద ప్రియులు కదా...
మానవుడా
మానవీయ విలువలకి పట్టం కట్టే మహనీయుడా..
మనసుతో ఆటకూడా ఒక మనోల్లాసమే...
క్రీడా స్ఫూర్తి ప్రకటించండీ... 
-- Jayashree Naidu

కొన్ని పునర్జన్మలు

 కొన్ని జ్ఞాపకాలు
సమాధి గోడల్ని చీల్చుకు వొచ్చే మర్రి మొలకలు

మెలకువని నిద్రపుచ్చే
స్వప్న గమకాలు

మయసభలాంటి
మోహ శిధిలాలు

 జ్ఞాపకాలెప్పుడూ ప్రతిద్వనిజనితాలే...

ప్రతిధ్వనుల్నీ
శృతి బద్ధం కమ్మంటే
రాగాలాపన వికృతమే

నిన్నని నేటిలో వెతుకులాట ఒక పెనుగులాట
లేనిది నిజమనుకోవడమొక మోహం

పదాలతో వీడ్కోళ్ళ విత్తులెన్ని చల్లుకున్నా
మనసులో నాటుకోవని తెలిసీ
 కాలం బీడుపోక
చిగుళ్ళేసే వేదనలు కొన్ని

మనసు చావలేదనీ
స్పందన బ్రతికే వుందనీ
ఊరడిస్తుంటాయి...

Sunday, May 10, 2015

its my life....

08-05-2015

ఏకాంతాలు నావి కానపుడు
హృదయంలో జాడల వెదుకులాటేల.....
ఆశ ఒక అమాయకపు జాలరి
ఎదురుచూపుల తీపి విడలేక
మనసు వేలు వదలక
కరిగి పోయిన నన్ను
తిరిగి ఘనీభవించమంటోంది
నడివేసవిలోనూ కరగలేని
హిమనదంలా.....
******

ప్రకటించాలనే ప్రేమ
ఆర్తితో దాచుకునే గుండె

రెంటి ఉరవడే... అణువణువూ !!!

*****

 ప్రేమ ప్రవాహమైనపుడు మనసు పసిపాపవుతుంది

ఆలంబనే ఆకాశంలా దూరమైనపుడు..

తనకు తానే తల్లవుతుంది 
*****

 మనసు అలసటకి
జీవితపు అపనమ్మకానికీ 
కవిత్వమొక ఆలంబన
*****

 మనసు అలసటకి
జీవితపు అపనమ్మకానికీ 
కవిత్వమొక ఆలంబన

సుగంధాలన్నీ గుండెలో పరిమళిస్తే
అదో మంచుపూలబాట
మరిచిన వసంతాల ఉనికి కోసం
కాలం పరదాల వెతుకులాట

అరణ్యపుదారుల్లో 
అందాల వెంట ముళ్ళు పూస్తాయి
వెన్నెల కూడా భయపెడుతుంది
కలత నిదురైనా
జోలపాటే కలకు తోడవుతుంది! 
***************
 ఏకాంతపు స్పంజి తోటి
తలపుల ఫలకం తేటగీతం

తరచి చూసుకునే మూడోకన్ను
ఎండిన పైరుని పెరికే రైతు

మొలకలయ్యే విత్తనాలని
వెలుగు నీటిలో నిలవచేసి
పచ్చని మనసు కోసం

మరో సేద్యం సిద్ధమవుతోందిక్కడ...






Thursday, May 7, 2015

ఒక రాత్రి... మరొక రాత్రి -- కోడూరి విజయకుమార్

"కనుల అంచులు తాకే నిదుర పడవకై ఇలా మెలకువ తీరాన యెదురు చూడవలసిందే యిక,
ఈ రాత్రి నదిని భారంగా ఈదవలసిందే..."
 కోడూరి విజయకుమార్ గారు వ్రాసిన
ఒక రాత్రి... మరొక రాత్రి -- కవితా సంపుటం లోని
అదే శీర్షిక తో వున్న కవితలోని మొదటి నాలుగు వాక్యాలతో మొదలైన ఆ అక్షర స్నేహం  మొదటి పేజీ నుండి చివరి పేజీ వరకూ నిరాఘాటంగా హృదయం వెంట ప్రవహించింది.
 అత్యంత నిరాడంబరమైన వాక్యాల నుంచి భావం ఒక్కో వర్ణంలో కి తర్జుమా అవుతూ, కవర్ పేజీ లోనీ వెన్నెలా, చీకట్ల దోబూచులాట లేదా నిర్మల స్నేహమా అనిపించేలా మనసు తో స్నేహిస్తుంది.  ఆనందాన్ని వెతుక్కుంటూ మనమెటు పారిపోయినా మనసు మాత్రం
గాయపరచిన మాటల శకలాల్ని
ఒకటొకటిగా మోసుకు సాగవలసిందే
అని తీర్మానించేశా రు  విజయ్ కుమర్ గారు.

నిదురపడవ, మెలకువ తీరం, రాత్రి నది... యీ మూడు ప్రతీకలు తర్వాతి కవితల్లో వొచ్చే హృదయ గానానికి ముందు మాటలు మాత్రమే.

మొదటి కవితలో ఇంకా ముందు కెళ్తే,
దోసిపి పట్టిన హృదయం లో తాజా పుష్పమొకటి
ఎప్పటికైనా చేరుతుందని ఎదురు చూడడటం ఒక భ్రమ... అంటారు
సత్యమైనకూడా, ఇతరుల అనుభవాలు నిరూపిస్తున్నా కూడా ప్రతి మనసూ తన చుట్టూ నిర్మించుకునే అందమైన  ఆ కలల కల్లల గూడు ని ఎంతో సున్నితంగా చెప్తారు.

మాయమైన అడుగులూ, వెనక్కి వెళ్ళలేమన్న సత్యం... బొమ్మ బొరుసుల్లాగ నిత్యకృత్యం

ముఖాన్ని కప్పిన తడి చేతులతో
ఒక రాత్రి మరొక రాత్రి...
ఒక కవితా... మరొక కవితా.. అలా ముప్ఫైయారు కవితలూ

సుమధుర గీతంలా సాగుతుందని ఆశించే యాత్ర ఏదైనా
అంతిమంగా గాయాల గానంగా మిగులుతుందనే  ఎరుక 

విజయకుమార్ గారి కవితలన్నిటిలోనూ మనల్ని మునుకలు వేయిస్తుంది.


Monday, May 4, 2015

ప్రశ్నా కిరీటాలు!

ప్రశ్నా కిరీటాలు!
--  జయశ్రీ నాయుడు

కొన్ని పొరలు దాచుకున్న సత్యాలు
కాలం చిర్నవ్వు తళుకులోనే ఆవిష్కృతమయేది

మొదటి అడుగులోనే లెక్కల లౌక్యమెందుకు

ఎంత దూరముందో తెలియని ప్రయాణం

శ్వాసల అడుగులు వాయులీనాలు
ఆత్మాంతరంగాల వాదోపవాదాలు
కనిపించే కొన్ని లోకాలు
నిర్ధారింపుల్లా దివారాత్రాలు

నిజాయితీ తో అబద్ధాన్నైనా జీవిస్తా
హక్కు నాది

నీ నిజంలో నిజమెంతో నిర్ధారించనీ
అపనమ్మకం కూడా నా హక్కే...

అనుభవాలకు నిరూపణలడిగే కాలంలో
వానచినుకు యేమేఘానిదో ఎలా ఎరుకపర్చాలి..

గుండెతడి యే మేఘానిదో ఆ గుండెకే ఎరుక
మానవత్వపు స్టెతస్కోప్ లేకుండా యే నాడి లెక్కిస్తావ్..

ఎండలో వేడిగా వెలుగులీనుతూ
మేఘంలో ఆర్ద్రతగా నిండి దయ వర్షిస్తూ
పత్రంలో హరితంగా మమేకమౌతూ
పుష్పంలో రంగుల్లా ఇంద్రధనుసు
మినియేచర్ ప్రకృతి

మనిషీ....

వికృతులూ ప్రకృతిలో భాగమే
ఎన్నిక నీదీ నాదీ

యే అడుగుకైనా
 మడుగులుగా కూడుకునే గతాలౌతుంది కాలం


చివరి మలుపులో
 ఏ ప్రతిబింబం నిర్ధారించుతావు

 వెనక్కి తిరిగినపుడు
సమాధానపు సంతృప్తి చిరునవ్వు లా???
సందేహాత్మాశ్రయ జగత్తు లా???

 మూసిన  పిడికిట్లోని ప్రశ్నలే
 స్తంభించిన శ్వాసగా  శరీరపు పరిధిగా
 స్వేచ్చా మయ జగత్తు రచించుకున్న ఆ సంకల్పానిదీ!

లిల్లీ పూల సాయంత్రం

|| లిల్లీ పూల సాయంత్రం ||
--  జయశ్రీ నాయుడు

ధరిత్రిపై తన ప్రేమనంతా
వర్షిస్తున్న సూర్యుడు
వేడిసెగల్లో ఉక్కిరిబిక్కిరి హృదయాలు
అంతా నిశ్శబ్దం

పరిచయపు పరిమళం లీలగా
ఏదీ ఎక్కడా ???

ఓ చిరుతరంగం అంతరంగంలో
ఎవరో ఎక్కడో....
ఇక్కడే వున్నారు

అంతరంగం కనుల్లోంచి ఉబికింది
వాయు పరిమళంతో గుసగుసలాడింది
చెట్టాపట్టాలేసుకుని
చుట్టూరా ప్రవహిస్తోంది

అందరూ ఎవరో ఎవరో
కొందరు తెలిసిన వారూ
అలా ప్రవహిస్తూనే వుంది
వరుస తర్వాత వరుస
కేశపాశాలూ కనుముక్కు తీరులు

అనిమిషమాత్రంగా స్పృశించుకుంటూ...
వాటిని వెనక్కు నెడుతూ
తాను ముందుకురుకుతూ

అదిగో అక్కడా ఆ ముందు వరుసల్లోనే
అంతరంగ ధ్వనులు ఉలికిపడుతున్నాయి
నయనమా మనసుతో చూడు ఇక్కడే ఇక్కడే అంటోంది

స్వచ్ఛమైన జాజి చ్ఛాయ
చిరునవ్వు పరిమళాల లిల్లీ పువ్వు
ఆ రూపమేనా
ఎవరితోనో ముచ్చటిస్తోంది..

రెండువరుసలు ముందుకు దూకిన హృదయం
వెనక్కు తగ్గి ఆ పరిమళం దగ్గరే ఆగింది

ఆమెనే కేంద్రంగా స్థిరపడింది
కళ్ళూ మనసూ అక్కడే ఆగిపోయాయీ
ఆమెనా... ఏమో...
ఉహ్హూ...'ఆ నవ్వు విరిసే దాకా ఆగు
అనుకుంటూంది

ఇంతలోనే పరిచయమైన నవ్వులు విచ్చుకున్నాయి
అంతవరకూ ఉగ్గబట్టుకున్న ఫౌంటేఇన్
వెన్నెల్లా ఎగజిమ్మింది
నాలోనే...
లిల్లీ రోజాల రేకుల కలబోత
ఒక్కసారి గా నా వైపు చూపు ప్రసరించింది..
గాలిలో చేయి ఊపిన సంఙ కు
నువ్వు రాకు నేనే వొస్తున్నా అంది

ఆ అడుగులు వెంట కొంత సందేహపు మడుగులు నాలో
ఇంతవరకూ కలిసిందెన్నడూ లేదూ
ఎలా ప్రతిస్పందిస్తామో ఇద్దరమూ..

చేతిలోకి చెయ్యి తీసుకున్న స్నేహం
అరసెకన్ సందేహమైనా
హృదయం గుర్తించిన నిముషం నుంచీ
జాజీ చంపక పున్నాగలే మా చుట్టూ..

 అక్కడో అదృశ్య స్నేహోద్యానం
  ఆ సాయంత్రమంతా మెఘావృత ఆహ్లాదమే
మాటలేవీ తోచనీయని ఉక్కిరిబిక్కిరి

సాయంత్రపు నీటి తడికి
మల్లె మొక్క ని ఆవరించి
మట్టివాసన మల్లెల పరిమళాలైపోయినట్టు
దూరాల్లో పెరిగిన ఆత్మీయత
ఆ సాయంత్రపు సౌందర్యం!

జీవితంలో అందమైన అవినాభావావేశాలు
మనకు తెలియకుండానే కాలం పేని ఇచ్చే గుజ్జనగూడు..

కాలమా
కృతజ్ఞతల బొకే కానుకివ్వాలని వుంది
యీ ఆనందపు అనువాదాలే అందుకో..
నా అక్షరాలుగా...

Mythili Abbaraju​  ఆ అందమైన సాయంత్రాన్నిలా ఫ్రీజ్ చేస్కుంటున్నా...